Crowdfunding in Marokko (Wet 15-18): een alternatief voor de bank in 2026?

Wet nr. 15-18 betreffende crowdfunding heeft in Marokko een specifiek kader voor crowdfunding ingesteld. De bepalingen ervan:

• Definiëren de drie categorieën van crowdfunding (lening, schenking, investering)
• Reglementeren de crowdfundingvennootschappen (SFC), die als enige een platform mogen exploiteren; exploitatie zonder erkenning wordt strafrechtelijk bestraft
• Vertrouwen het toezicht toe aan Bank Al-Maghrib (lening en schenking) en aan de AMMC (investering)
• Beschermen de bijdragers door regels inzake informatie, transparantie en plafonnering

Het decreet nr. 2-21-158 tot uitvoering van de wet legt de plafonds voor inzameling en bijdrage vast. De circulaires van Bank Al-Maghrib en de AMMC, gepubliceerd in het Staatsblad op 31 augustus 2023, preciseren de voorwaarden voor erkenning en werking van de SFC's; de eerste platforms werden vanaf eind 2023 erkend.

Een bijdrager die een natuurlijke persoon is, mag, alle verrichtingen samen, niet meer dan 1.000.000 MAD inzetten. Informele investeerders (investisseurs providentiels) (business angels die lid zijn van een netwerk dat bij de financiële administratie is aangegeven) zijn niet aan deze plafonds onderworpen.

Een vennootschap die fondsen wil ophalen via crowdfunding moet:

1. Ingeschreven zijn in het handelsregister (Wet 15-95), in de vorm van een SARL, SAS of SA; crowdfunding via investeringen veronderstelt een vennootschap die effecten kan uitgeven ten gunste van nieuwe vennoten
2. Een duidelijk omschreven project voorstellen, op volledige en niet-misleidende wijze, in een toegestane sector (vastgoedpromotie en politieke of religieuze activiteiten zijn uitgesloten)
3. Geen openbaar beroep doen op het spaarwezen en niet in gerechtelijke reorganisatie (redressement judiciaire) of gerechtelijke vereffening (liquidation judiciaire) verkeren
4. De inzamelingsplafonds per project naleven en de rapporteringsverplichtingen ten aanzien van de SFC en de bijdragers aanvaarden
5. Een volledig dossier voorleggen: uittreksel uit het handelsregister, bijgewerkte statuten (statuts), identificatienummers (IF, ICE), identiteitsbewijzen van de bestuurders, financiële staten of prognoses, businessplan, eventuele zekerheden (lening), ontwerp van aandeelhoudersovereenkomst (pacte d'associés) (investering)

De ingezamelde fondsen worden tijdens de campagne gedeponeerd bij een rekeninghoudende bankinstelling. Als het inzamelingsdoel niet binnen de vastgestelde termijn wordt bereikt, worden de bijdragers terugbetaald. Bij succes vervult de kmo de formaliteiten van de verrichting: ondertekening van de leningsovereenkomsten, of kapitaalverhoging (besluit van de vennoten, bijgewerkte statuten, neerlegging bij de griffie van de handelsrechtbank [greffe du tribunal de commerce], bekendmaking in een krant voor wettelijke aankondigingen [journal d'annonces légales] en in het Staatsblad). Bijdragen van niet-ingezetenen, met inbegrip van MRE (Marokkanen in het buitenland), die in deviezen worden gefinancierd, vallen onder de deviezenreglementering en geven recht op de transfergarantie, onder voorbehoud van de formaliteiten bij het Office des Changes (deviezenautoriteit), zoals elke buitenlandse investering in een Marokkaanse vennootschap.

De crowdfundingvennootschappen moeten:

• Een erkenning verkrijgen van de bevoegde toezichthouder (Bank Al-Maghrib voor de lening en de schenking, AMMC voor de investering), waarbij eenzelfde SFC meerdere erkenningen kan cumuleren
• Opgericht zijn in de vorm van een handelsvennootschap met zetel in Marokko en een langs reglementaire weg vastgesteld minimaal maatschappelijk kapitaal (capital social) aantonen
• Regelingen invoeren voor risicobeheer, bestrijding van het witwassen (Wet 43-05 gewijzigd door Wet 12-18) en gegevensbescherming van de bijdragers (Wet 09-08)
• De regels ter bescherming van de bijdragers naleven: duidelijke informatie over de risico's, gedocumenteerde selectie van de projecten, afscheiding van de fondsen, rapportering

Crowdfunding biedt:

• Toegang tot financiering zonder de zakelijke of persoonlijke zekerheden die banken gewoonlijk eisen
• Een marktvalidatie: een geslaagde inzameling toont de belangstelling van het publiek voor het product of de dienst aan
• Communicatie en een gemeenschap van klanten of ambassadeurs rond het merk
• Een diversificatie van de financieringsbronnen, cumuleerbaar met het bankkrediet en de publieke regelingen

Daartegenover staat:

• De plafonds (3 M MAD voor een lening, 5 M MAD voor een investering) sluiten de financiering van zeer kapitaalintensieve projecten uit
• De transparantieverplichtingen stellen het project bloot aan de concurrentie
• Het succes van de inzameling is onzeker en een campagne vergt tijd en een communicatiebudget
• Bij investering weegt de toetreding van talrijke vennoten op de governance; de statuten en een aandeelhoudersovereenkomst moeten daarop anticiperen
• De SFC houdt servicekosten in op de ingezamelde bedragen

Ja, crowdfunding maakt deel uit van een ruimer ecosysteem voor de financiering van kmo's:

• Klassieke bankkredieten geregeld door Wet 103-12 betreffende kredietinstellingen
• Garanties van Tamwilcom (ex-CCG), die de toegang tot krediet vergemakkelijken, en het Fonds Innov Invest voor innovatieve start-ups, voorgesteld in onze gids over de financieringen van Innov Invest en Tamwilcom
• Programma Intelaka, dat zeer kleine ondernemingen (TPE) en auto-entrepreneurs (zelfstandigen) bankkredieten tegen een gesubsidieerde rente biedt; de voorwaarden en bedragen ervan worden toegelicht in onze gids over het programma Intelaka en zijn krediet tegen 2 %
• Private equity (capital-investissement) en seedfondsen

De via crowdfunding opgehaalde fondsen worden in de boekhouding van de vennootschap geboekt (Wet 9-88):

• De leningen staan op het passief; de betaalde rente vormt aftrekbare kosten onder de voorwaarden van de CGI 2026
• De kapitaalinbreng volgt de regeling van de kapitaalverhogingen: de verhoging wordt ter griffie neergelegd en bekendgemaakt
• De schenkingen die een vennootschap ontvangt, vormen in principe een belastbare opbrengst, in de vennootschapsbelasting (IS) of in de inkomstenbelasting (IR) naargelang de vorm van de onderneming
• De bijdragers die rente of dividenden ontvangen, worden belast volgens hun eigen regeling; op dividenden die in 2026 worden uitgekeerd, wordt een bronheffing van 11,25 % ingehouden (zie de belasting op dividenden in Marokko)

Om fondsen op te halen via crowdfunding hebt u het volgende nodig: een vennootschap die in het handelsregister is ingeschreven, statuten die zijn afgestemd op de toetreding van nieuwe vennoten en, na de inzameling, de akten van de verrichting. Met Charikaty doet u alles online.

Charikaty is een privaat Marokkaans legaltechplatform dat gespecialiseerd is in de online oprichting van vennootschappen. Wij richten uw SARL of uw SAS volledig online op (negatief certificaat [certificat négatif] van het OMPIC, elektronisch ondertekende statuten, inschrijving in het handelsregister, fiscale identificatienummers, aansluiting bij de CNSS). Voor een SARL of een SARL AU omvat onze dienst voor de oprichting van een SARL al deze stappen. Wij stellen statuten op die zijn afgestemd op de toetreding van nieuwe vennoten, een aandeelhoudersovereenkomst en, na de inzameling, de akten van kapitaalverhoging, waarvan de neerlegging ter griffie en de wettelijke bekendmakingen online verlopen. Met Charikaty zijn al meer dan 250 vennootschappen opgericht.