Wat is de rol van de handelsrechtbank in Marokko in 2026?
De handelsrechtbank (Tribunal de Commerce), ingesteld bij Wet 53-95, is het gespecialiseerde gerecht dat handelsgeschillen beslecht (overeenkomsten tussen handelaars, handelspapier, geschillen tussen vennoten, handelszaken) en de collectieve procedures (procédures collectives: vrijwaring, gerechtelijk herstel, vereffening) leidt. Haar voorzitter doet uitspraak in kort geding en haar griffie ontvangt de neerleggingen van akten van de vennootschappen en houdt het lokale handelsregister (Registre du Commerce, RC) bij, voor inschrijvingskosten in de orde van 1.200 MAD. Tegen haar beslissingen kan hoger beroep worden ingesteld bij een van de vijf handelshoven van beroep.
Het belangrijkste in 5 punten
In het kortDe handelsrechtbank wordt beheerst door Wet 53-95 tot instelling van de handelsgerechten
Haar griffie houdt het lokale handelsregister bij (centraal register: OMPIC) en verricht de inschrijving
Zij neemt kennis van geschillen tussen handelaars, vorderingen met betrekking tot vennootschappen, handelspapier en collectieve procedures (artikel 5 Wet 53-95)
Zij komt tussen bij de oprichting, de wijziging en de ontbinding van elke handelsvennootschap
Bevoegd voor de collectieve procedures waarin Boek V van het Wetboek van Koophandel voorziet (Wet 15-95, herschreven door Wet 73-17)
de informatie in dit artikel wordt uitsluitend ter informatie verstrekt en vormt geen gepersonaliseerd juridisch advies. Wij raden u aan een gekwalificeerde juridisch expert te raadplegen voordat u een beslissing neemt. Charikaty stelt experts ter beschikking om u te begeleiden: neem contact met ons op voor gratis advies.
Elke Marokkaanse vennootschap valt onder haar bevoegdheid voor haar inschrijving, haar statutenwijzigingen, de neerlegging van haar jaarrekening, haar doorhaling en haar geschillen tussen handelaars. Dankzij Wet 88-17 betreffende de oprichting van ondernemingen langs elektronische weg worden de formaliteiten ter griffie op afstand vervuld en met Charikaty regelt u alles online, tot de overhandiging van het uittreksel uit het handelsregister.
Welke wet heeft de handelsrechtbank opgericht en wat zijn haar bevoegdheden?
De handelsrechtbank werd ingesteld bij Wet nr. 53-95 tot oprichting van de handelsgerechten, aangevuld met de uitvoeringsdecreten ervan. Deze wet maakt een duidelijk onderscheid tussen de handelsrechtbanken van eerste aanleg en de handelshoven van beroep (cours d'appel de commerce).
Materiële bevoegdheid
Artikel 5 van Wet 53-95 kent de handelsrechtbank de bevoegdheid toe voor:
- Vorderingen met betrekking tot handelsovereenkomsten tussen handelaars
- Vorderingen met betrekking tot handelspapier (cheques, wisselbrieven, orderbriefjes)
- Geschillen tussen vennoten van een handelsvennootschap
- Geschillen over handelszaken (fonds de commerce)
- Betwistingen met betrekking tot het handelsregister en, met toepassing van Wet 17-97, geschillen inzake industriële eigendom (merken, octrooien) in verband met het OMPIC
Welke rol speelt de handelsrechtbank in het leven van een vennootschap?
Van de oprichting tot de ontbinding treedt de handelsrechtbank van de maatschappelijke zetel op via haar griffie, die het handelsregister bijhoudt: inschrijving binnen drie maanden na de oprichting (artikel 75 van het Wetboek van Koophandel), die de vennootschap rechtspersoonlijkheid verleent, wijzigende inschrijvingen na elke statutenwijziging, jaarlijkse neerlegging van de jaarrekening (états de synthèse) en doorhaling zodra de vereffening is afgesloten. Deze formaliteiten worden toegelicht in onze gids over het handelsregister in Marokko, en de stukken van het dossier worden opgesomd in de documenten voor de inschrijving van een vennootschap in Marokko.
Wat doet de handelsrechtbank wanneer de onderneming in moeilijkheden verkeert?
De handelsrechtbank is de bevoegde autoriteit om Boek V van het Wetboek van Koophandel (artikelen 545 en volgende, zoals herschreven door Wet 73-17 van 2018) betreffende de moeilijkheden van de onderneming toe te passen.
| Procedure | Doel | Beslissing |
|---|---|---|
| Externe preventie en minnelijke schikking (conciliation) | De moeilijkheden vroegtijdig opsporen en een akkoord met de schuldeisers onderhandelen | Aanstelling van een bijzonder lasthebber of een bemiddelaar (conciliateur) |
| Vrijwaring (sauvegarde) | Reorganisatie onder gerechtelijke bescherming vóór de staking van betaling | Gehomologeerd vrijwaringsplan |
| Gerechtelijk herstel (redressement judiciaire) | De levensvatbare onderneming in staking van betaling redden | Plan van voortzetting of overdracht |
| Gerechtelijke vereffening | Het actief te gelde maken en het passief aanzuiveren | Afsluiting wegens ontoereikend actief of aanzuivering van het passief |
💡 Belangrijk verschil: Het herstel is gericht op de voortzetting van de activiteit; de vereffening organiseert het einde van de vennootschap en de verdeling van de opbrengst van het actief onder de schuldeisers. De bestuurder van een vennootschap in staking van betaling moet daarvan binnen de wettelijke termijn aangifte doen bij de rechtbank, op straffe van aansprakelijkheid.
Welke geschillen kunnen voor de handelsrechtbank worden gebracht?
De belangrijkste geschillen die voor de rechtbank worden gebracht
- Invordering van handelsschulden (onbetaalde facturen tussen professionals, betalingsbevel)
- Geschillen over handelshuurovereenkomsten beheerst door Wet 49-16 betreffende de huur van gebouwen voor handelsgebruik
- Oneerlijke concurrentie en inbreuk op merken (in verband met Wet 17-97 betreffende de industriële eigendom)
- Betwistingen inzake vennootschapsorganen (benoeming, ontslag van zaakvoerders, betwisting van algemene vergaderingen)
- Aansprakelijkheidsvordering tegen de bestuurders wegens bestuursfout
- Kortgedingen van de voorzitter van de rechtbank, bijvoorbeeld voor de aanstelling van een commissaris (commissaire aux comptes) of een deskundige
Waartoe dient de griffie van de handelsrechtbank?
De griffie van de handelsrechtbank is de dienst die:
- Het lokale handelsregister bijhoudt (artikelen 27 tot 78 van het Wetboek van Koophandel) en de inschrijvingen ervan doorstuurt naar het centrale register dat door het OMPIC wordt bijgehouden
- De neerleggingen van akten ontvangt (statuten, notulen van algemene vergaderingen, jaarlijkse jaarrekeningen, overdrachtsakten) evenals de kennisgevingen van domiciliëringsovereenkomsten (Wet 89-17)
- Het dagboek en het inventarisboek nummert en parafeert (Wet 9-88)
- De eensluidend verklaarde afschriften, de uittreksels en de attesten van inschrijving afgeeft
De inschrijvingen en de in het register neergelegde akten blijven raadpleegbaar voor iedere belanghebbende; de boekhoudkundige stukken van de vennootschap moeten daarentegen 10 jaar worden bewaard (artikel 22 Wet 9-88; artikel 211 van de CGI), zoals in herinnering wordt gebracht in de boekhoudkundige verplichtingen van Marokkaanse vennootschappen.
De kosten voor neerlegging en inschrijving in het RC bedragen ongeveer 1.200 MAD, waarbij de kosten van uittreksels en afschriften komen; deze openbare kosten staan los van de honoraria van de dienstverlener die het dossier voorbereidt.
Hoe vereenvoudigt Charikaty uw stappen bij de griffie?
Charikaty is een privaat Marokkaans legaltechplatform dat gespecialiseerd is in de 100 % online oprichting van ondernemingen. Voor een stap bij de griffie hebt u correct opgestelde en ondertekende akten nodig, een volledig dossier en de opvolging ervan tot de inschrijving. Met Charikaty regelt u alles online. Voor de eerste inschrijving, de wijzigende inschrijvingen, de neerlegging van de jaarrekening, de ontbinding en de doorhaling stellen wij het dossier op, laten wij het elektronisch ondertekenen (Wet 43-20), leggen wij het neer en volgen wij het op tot de overhandiging van uw uittreksel uit het handelsregister, zonder verplaatsing, ook voor MRE en niet-ingezetenen. Bij de oprichting dekt onze dienst voor de online oprichting van een SARL ook het negatief certificaat van het OMPIC, de opstelling van de statuten, de verkrijging van het IF, het ICE en de bedrijfsbelasting (taxe professionnelle), en vervolgens de aansluiting bij de CNSS; de wettelijke bekendmakingen verlopen eveneens online. Met Charikaty zijn al meer dan 250 vennootschappen opgericht. Voor een geschil voor de rechtbank verwijzen wij u door naar partneradvocaten.
FAQ: Handelsrechtbank in Marokko
Hoeveel handelsrechtbanken zijn er in Marokko?
Volgens de in 2024 herziene gerechtelijke kaart telt Marokko een tiental handelsrechtbanken van eerste aanleg (met name Casablanca, Rabat, Fès, Marrakech, Tanger, Agadir, Oujda en Meknès) en vijf handelshoven van beroep (Casablanca, Fès, Tanger, Marrakech en Agadir). Hun organisatie vloeit voort uit Wet 53-95 en de uitvoeringsdecreten ervan.
Is de burgerlijke rechtbank bevoegd voor geschillen tussen handelaars?
Nee. Handelsgeschillen tussen professionals vallen onder de handelsrechtbank (artikel 5 van Wet 53-95), onder voorbehoud van de bijzondere bevoegdheidsregels waarin de wet voorziet.
Wie kan bij de handelsrechtbank een gerechtelijk herstel aanvragen?
De schuldenaar zelf, een schuldeiser of de procureur des Konings kan de zaak bij de handelsrechtbank aanhangig maken, die de zaak ook ambtshalve aan zich kan trekken, overeenkomstig Boek V van het Wetboek van Koophandel.
Moet u zich laten bijstaan door een advocaat voor de handelsrechtbank?
De bijstand van een advocaat is verplicht voor de meeste vorderingen ten gronde voor de handelsrechtbank, met toepassing van de regels van de handelsprocedure. De formaliteiten ter griffie (inschrijving, neerleggingen, wijzigende inschrijvingen) vereisen geen advocaat en kunnen aan Charikaty worden toevertrouwd.
Maakt de online oprichting de tussenkomst van de handelsrechtbank overbodig?
Nee. Wet 88-17 staat de neerlegging langs elektronische weg toe, maar de griffie van de handelsrechtbank ontvangt het dossier, verricht de inschrijving en houdt nog steeds het handelsregister bij. Met Charikaty gebeurt deze neerlegging online en ontvangt u uw RC-uittreksel zonder u te verplaatsen.
Gerelateerde artikelen
Richt uw vennootschap op met Charikaty
Charikaty vereenvoudigt al uw stappen bij de griffie van de handelsrechtbank: online inschrijving, statutenwijzigingen, neerlegging van akten en jaarrekeningen, opvolging van de inschrijvingen in het RC.
- 100% online
- MRE-vriendelijk
- WhatsApp-support 24/7WhatsApp-support
