Wat zijn de boekhoudkundige verplichtingen van vennootschappen in Marokko in 2026?

Met toepassing van Wet nr. 9-88 zijn de volgende ondernemingen onderworpen aan de boekhoudkundige verplichtingen:

• De SARL en SARL AU (Wet 5-96, gewijzigd met name door de wetten 21-05, 24-10 en 21-19)
• De SA (Wet 17-95)
• De SAS (Wet 5-96 gewijzigd en aangevuld door Wet 19-20)
• De handelaars die natuurlijke personen zijn en ingeschreven zijn in het handelsregister
• De auto-entrepreneurs (Wet 114-13), die een lichtere regeling genieten: zij houden een register van aankopen en verkopen bij zonder volledige boekhouding in de zin van Wet 9-88

Vanaf haar inschrijving in het handelsregister moet de vennootschap dus haar boeken openen, de persoon aanwijzen die de boekhouding zal voeren (accountant, erkend boekhouder of interne dienst) en al haar bewijsstukken bewaren. De praktische organisatie van dit boekhouden (intern of met een boekhouder, software, klassering van de stukken) wordt toegelicht in onze gids over het voeren van de boekhouding in Marokko.

Wet 9-88 legt elke handelaar, natuurlijke persoon of vennootschap, een regelmatige, oprechte en volledige boekhouding op, die een getrouw beeld geeft van de vermogenstoestand en de resultaten van de onderneming. Het Wetboek van Koophandel (Wet 15-95, artikelen 19 en volgende) verwijst naar deze wet en kent bewijskracht toe aan een regelmatig gevoerde boekhouding. De CGNC legt de methodologie vast: rekeningenstelsel, beginselen (continuïteit van de bedrijfsuitoefening, bestendigheid van de methoden, historische kostprijs, voorzichtigheid, toerekening aan het boekjaar, duidelijkheid, materieel belang) en presentatie van de jaarrekening. De boekingen worden in dirham gevoerd en elk boekjaar duurt 12 maanden; alleen een bepaald boekjaar, in de praktijk het eerste, mag uitzonderlijk korter zijn.

Wet 9-88 legt het bijhouden van drie wettelijke boeken op:

Het journaal en het inventarisboek moeten vóór gebruik door de griffie van de bevoegde rechtbank (in de praktijk de griffie van de handelsrechtbank) genummerd en geparafeerd worden; ze worden bijgehouden zonder witruimte of wijziging. Elke boeking steunt op een gedateerd en bewaard bewijsstuk, en de registratie van de verrichtingen moet voldoende gedetailleerd zijn om elke boeking op basis van haar bewijsstuk te kunnen reconstrueren. Vennootschappen waarvan de jaaromzet niet meer bedraagt dan 10 miljoen dirham kunnen een vereenvoudigde boekhoudkundige organisatie toepassen waarin Wet 9-88 voorziet, zonder vrijgesteld te zijn van het regelmatig bijhouden van hun boeken.

Het Algemeen Wetboek van Boekhoudnormalisatie (CGNC) voorziet in vijf staten van de jaarrekening (états de synthèse) bij de afsluiting van elk boekjaar:

• Balans
• Resultatenrekening (Compte de Produits et Charges, CPC)
• Staat van de beheerssaldi (État des Soldes de Gestion, ESG)
• Financieringstabel (Tableau de Financement, TF)
• Staat van aanvullende informatie (État des Informations Complémentaires, ETIC)

Vennootschappen waarvan de omzet niet meer bedraagt dan 10 M MAD kunnen hun jaarrekening voorstellen volgens het vereenvoudigde model van Wet 9-88. De jaarrekening wordt vastgesteld door de zaakvoering of de raad van bestuur, voorgelegd aan de gewone algemene vergadering binnen 6 maanden na de afsluiting (artikel 70 Wet 5-96; artikel 115 Wet 17-95), en vervolgens ter griffie van de handelsrechtbank neergelegd binnen 30 dagen na de goedkeuring ervan (artikel 95 Wet 5-96; artikel 158 Wet 17-95). Ze dient ook als basis voor het fiscaal aangiftepakket (liasse fiscale) dat binnen 3 maanden na de afsluiting elektronisch bij de DGI wordt ingediend (artikel 20 CGI 2026). Deze termijnen maken deel uit van de kalender van de jaarlijkse verplichtingen van vennootschappen in Marokko.

Artikel 22 van Wet 9-88 en artikel 211 van de CGI 2026 stellen de bewaringstermijn vast op 10 jaar voor de boeken, de jaarrekening, de facturen, de bankafschriften en alle bewijsstukken. Deze termijn loopt vanaf de afsluiting van het betrokken boekjaar. De documenten mogen op papier of in elektronische vorm worden bewaard, op voorwaarde dat zij gedurende de hele wettelijke termijn leesbaar en integer blijven en bij een controle aan de belastingadministratie worden voorgelegd.

De accountant (expert-comptable) is een beroepsbeoefenaar die wordt geregeld door Wet nr. 15-89 en ingeschreven is bij de Orde der Accountants (Ordre des Experts-Comptables, OEC). Hij voert of superviseert de boekhouding, stelt de jaarrekening en de belastingaangiften op en begeleidt de vennootschap. De erkend boekhouder (comptable agréé) (Wet nr. 127-12) kan eveneens de boekhouding van kleine en middelgrote ondernemingen voeren. Geen enkele wet verplicht een SARL om haar boekhouding aan een externe beroepsbeoefenaar toe te vertrouwen, maar de verantwoordelijkheid voor de regelmatigheid ervan rust op de zaakvoerder; in de praktijk vertrouwen de meeste vennootschappen het voeren ervan toe aan een accountant of een erkend boekhouder (zie wanneer een accountant verplicht of nuttig is).

De commissaris (commissaire aux comptes, CAC), waarin Wet 17-95 voorziet voor de SA en Wet 5-96 (artikel 80) voor de SARL, is een bij de OEC ingeschreven accountant die een opdracht van wettelijke controle van de rekeningen uitoefent, die losstaat van het voeren ervan (details in onze gids over de verplichte commissaris):

De boekhouding dient als basis voor de belastingaangiften van de vennootschap, die uitvoerig worden toegelicht in onze gids over de fiscale verplichtingen van een nieuwe vennootschap in Marokko:

• Aangifte van het fiscaal resultaat: binnen 3 maanden na de afsluiting, via elektronische aangifte op SIMPL (artikel 20 CGI 2026)
• IS-voorschotten: vier voorschotten van 25 % van de vennootschapsbelasting (IS) van het vorige boekjaar (artikel 170 CGI 2026)
• Minimumbijdrage (cotisation minimale): 0,25 % van de omzet, minimum 3.000 MAD, met vrijstelling gedurende de eerste 36 maanden van exploitatie (artikel 144 CGI 2026)
• Btw: maandelijkse aangifte als de belastbare omzet van het vorige jaar 1 M MAD bereikt, anders driemaandelijks, evenals voor nieuwe belastingplichtigen; elektronische aangifte en betaling vóór het einde van de maand volgend op de periode (artikelen 87 tot 125 CGI 2026)
• Facturen: verplichte vermeldingen, waaronder het ICE van de klant en van de leverancier, en bewijsstukken van de uitgaven (artikelen 145 en 146 CGI 2026)
• Bewaring 10 jaar: artikel 211 CGI 2026

De geavanceerde elektronische handtekening (Wet 43-20) en de archivering met bewijskracht vergemakkelijken de digitalisering van de boekhoudkundige stukken. De bewaring van digitale originelen is toegestaan, mits de vereisten inzake integriteit en tijdstempeling worden nageleefd.

De financiewet 2026 (wet nr. 50-25) zet een extra stap: de boekhouding moet in elektronisch formaat worden gevoerd en de vennootschap moet aan de belastingadministratie, met name bij een controle, een bestand van de boekhoudkundige boekingen (fichier des écritures comptables, FEC) kunnen overhandigen dat in overeenstemming is met advies nr. 24 van de Conseil National de la Comptabilité. Concreet moet de boekhoudsoftware de boekingen sequentieel nummeren, de verwijdering van gevalideerde boekingen verhinderen, elke boeking aan een bewijsstuk koppelen en het bestand voor elk boekjaar genereren.

Het ontbreken van een boekhouding of de onregelmatigheid ervan stelt de vennootschap bloot aan de volgende gevolgen, die bovenop de andere sancties bij niet-naleving voor ondernemingen in Marokko komen:

• De verwerping van de boekhouding bij een controle, met reconstructie van de omzet en het resultaat door de administratie (artikel 213 CGI 2026)
• De ambtshalve aanslag bij gebrek aan aangifte of bij weigering om de boekhoudkundige documenten voor te leggen (artikelen 228 en 229 CGI 2026)
• Verhogingen en boetes wegens laattijdigheid waarin de CGI 2026 voorziet op de nagevorderde rechten
• In voorkomend geval de burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid van de bestuurders (Wet 5-96 voor de SARL; Wet 17-95 voor de SA; Wet 5-96 gewijzigd en aangevuld door Wet 19-20 voor de SAS), met name wanneer de jaarrekening niet wordt opgesteld of onjuiste rekeningen worden voorgelegd, alsook op grond van het Wetboek van Koophandel bij een collectieve insolventieprocedure (procédure collective)

Om in orde te zijn, hebt u het volgende nodig: boeken die worden gevoerd volgens Wet 9-88 en de CGNC, een jaarrekening die wordt goedgekeurd en vervolgens ter griffie wordt neergelegd, en stukken die 10 jaar worden bewaard. Met Charikaty, een privaat Marokkaans legaltechplatform, doet u alles online: wij richten uw SARL, SARL AU, SAS of SA op afstand op en begeleiden u vervolgens bij de compliance die op de inschrijving volgt, met het juridisch secretariaat (goedkeuring van de jaarrekening, notulen), de neerleggingen ter griffie van de handelsrechtbank en, via onze boekhouddienst, het contact met een bij de Orde ingeschreven partneraccountant (Wet 15-89) die uw boekhouding voert conform Wet 9-88, de CGNC en de CGI 2026. U bezorgt uw stukken online en wij coördineren de rest.

Met Charikaty zijn al meer dan 250 vennootschappen opgericht.