Is een fysiek adres nodig om in 2026 een vennootschap in Marokko op te richten?
Nee, er is geen eigen kantoor vereist om een vennootschap in Marokko op te richten: de wet legt alleen een in Marokko gevestigde maatschappelijke zetel op, vastgelegd in de statuten, die een commerciële domiciliëring (Wet 89-17) kan zijn, in de praktijk aangeboden voor 100 tot 500 MAD excl. btw per maand. Deze zetel wordt aangetoond met een handelshuurovereenkomst (bail commercial) (Wet 49-16), de eigendom van de lokalen of een domiciliëringsovereenkomst, die bij het inschrijvingsdossier wordt gevoegd.
Het belangrijkste in 6 punten
In het kortVerplichting: maatschappelijke zetel gelegen in Marokko en vermeld in de statuten (Wet 5-96; Wet 17-95 gewijzigd door Wet 19-20; Wetboek van Koophandel, Wet 15-95)
Inschrijving: adres aangegeven in het handelsregister (griffie van de handelsrechtbank), bij de DGI (IF, ICE, bedrijfsbelasting [taxe professionnelle]) en bij de CNSS
Drie aanvaarde bewijsstukken: handelshuurovereenkomst (Wet 49-16), eigendomstitel of domiciliëringsovereenkomst (Wet 89-17)
Domiciliëring: schriftelijke overeenkomst met een domiciliëringsverstrekker die in het RC is ingeschreven; gangbare kosten van 100 tot 500 MAD excl. btw per maand
Woonplaats van de zaakvoerder: mogelijk om te starten, onder voorbehoud van de woninghuurovereenkomst, het reglement van mede-eigendom en de gemeentelijke regels
Wijzigingen: aangifte van de verplaatsing bij de DGI binnen 30 dagen (artikel 149 CGI), wijzigende inschrijving in het RC, bewaring van de bewijsstukken gedurende 10 jaar (artikel 211 CGI)
de informatie in dit artikel wordt uitsluitend ter informatie verstrekt en vormt geen gepersonaliseerd juridisch advies. Wij raden u aan een gekwalificeerde expert te raadplegen voordat u een beslissing neemt. Charikaty stelt experts ter beschikking om u te begeleiden: neem contact met ons op voor gratis advies.
De zetel is een verplichte vermelding in de statuten (Wet 5-96 voor de SARL en de SARL AU; Wet 17-95 voor de SA; Wet 5-96 gewijzigd en aangevuld door Wet 19-20 voor de SAS) en de domiciliëring wordt geregeld door de artikelen 544-1 tot 544-11 van het Wetboek van Koophandel. De zetel die in het handelsregister (Registre du Commerce) is ingeschreven, moet werkelijk en controleerbaar zijn en door een bewijsstuk worden gestaafd.
Wat zegt de wet over de maatschappelijke zetel van een vennootschap?
De maatschappelijke zetel is het statutaire adres van de rechtspersoon. Hij bepaalt:
- de territoriale bevoegdheid van de handelsrechtbanken (Wet 53-95) en van het belastingkantoor waaronder de vennootschap valt (artikelen 148 en 149 van de CGI);
- de griffie van de handelsrechtbank waar de vennootschap in het handelsregister wordt ingeschreven, zoals uitgelegd in de gids over waar u een vennootschap in Marokko inschrijft (het OMPIC houdt van zijn kant het centraal handelsregister bij);
- het kennisgevingsadres voor officiële akten en administratieve briefwisseling;
- de koppeling aan een CNSS-agentschap en aan een gemeente (bedrijfsbelasting, exploitatievergunningen).
| Tekst | Bijdrage |
|---|---|
| Wet 15-95 houdende het Wetboek van Koophandel | Handelsregister (artikelen 27 tot 78) en regeling van de domiciliëring (artikelen 544-1 tot 544-11) |
| Wet 53-95 tot instelling van de handelsrechtbanken | Territoriale bevoegdheid; de griffie van de handelsrechtbank houdt het lokale handelsregister bij |
| Wet 5-96 | SARL en SARL AU: de maatschappelijke zetel is een verplichte vermelding in de statuten |
| Wet 17-95 gewijzigd door Wet 19-20 | SA: de maatschappelijke zetel is een verplichte vermelding in de statuten |
| Wet 5-96 gewijzigd en aangevuld door Wet 19-20 | SAS: de maatschappelijke zetel is een verplichte vermelding in de statuten |
| Wet 49-16 | Huurovereenkomsten voor commercieel, industrieel of ambachtelijk gebruik |
| Wet 89-17 | Commerciële domiciliëring: schriftelijke overeenkomst, verplichtingen van de domiciliëringsverstrekker en van de gedomicilieerde |
| Wet 88-17 | Oprichting van ondernemingen langs elektronische weg |
Welke bewijsstukken voor de maatschappelijke zetel worden aanvaard?
De wet aanvaardt drie bewijsstukken voor het adres van de zetel: de handelshuurovereenkomst, de eigendom van de lokalen of de commerciële domiciliëring. Hun kostprijs, de duur van de verbintenis, hun verplichtingen en hun voordelen (domiciliëring voor 100 tot 500 MAD excl. btw per maand in de praktijk, handelshuurovereenkomst met recht op hernieuwing, eigendom met verwervingskosten) worden vergeleken in de gids over domiciliëring of handelshuurovereenkomst voor de maatschappelijke zetel.
1. Handelshuurovereenkomst
De huur van lokalen voor commercieel, industrieel of ambachtelijk gebruik wordt geregeld door Wet 49-16.
Typische stukken voor de inschrijving:
- Huurovereenkomst ondertekend tussen de verhuurder en de vennootschap (of haar oprichters die handelen in naam van de vennootschap in oprichting), met gelegaliseerde handtekeningen
- Registratie van de huurovereenkomst bij de registratiediensten van de DGI
- Eigendomsbewijs van de verhuurder (titre foncier of akte) en kopie van zijn identiteitsdocument, door sommige griffies gevraagd
2. Eigendom
Als de vennootschap, of een vennoot die het lokaal ter beschikking stelt, eigenaar is van de lokalen:
- Eigendomstitel (titre foncier) of notariële akte van verwerving
- Attest van terbeschikkingstelling of huurovereenkomst tussen de vennoot-eigenaar en de vennootschap
- Kwitantie van de belasting op gemeentelijke diensten (taxe de services communaux) of een ander bewijs van adres
3. Commerciële domiciliëring
Wet 89-17 (2019) heeft in het Wetboek van Koophandel de artikelen 544-1 tot 544-11 ingevoerd, die de domiciliëring regelen. De domiciliëringsverstrekker (domiciliataire) (businesscenter, kantoor, domiciliëringsvennootschap) stelt de gedomicilieerde (domicilié) een adres ter beschikking dat diens maatschappelijke zetel wordt en levert in voorkomend geval bijkomende diensten (ontvangst van post, vergaderzaal, secretariaat).
Typische stukken voor de inschrijving:
- Schriftelijke domiciliëringsovereenkomst, conform het reglementaire model, gesloten met een domiciliëringsverstrekker die ingeschreven is in het handelsregister
- RC-uittreksel van de domiciliëringsverstrekker
De gedomicilieerde moet zich binnen 3 maanden na de ondertekening van de overeenkomst in het RC inschrijven; de andere verplichtingen van de domiciliëringsverstrekker en van de gedomicilieerde worden toegelicht in de vergelijking tussen domiciliëring en handelshuurovereenkomst. Deze regeling verschilt van de eenvoudige onderverhuur of van het informele gebruik van het adres van een derde. Het is de oplossing die het meest wordt gebruikt door MRE (Marokkanen in het buitenland) en door ondernemers die nog geen lokalen nodig hebben (zie een onderneming in Marokko oprichten als niet-ingezetene).
Kan de maatschappelijke zetel op de woonplaats van de zaakvoerder worden gevestigd?
In de praktijk is het mogelijk de maatschappelijke zetel te vestigen op de woonplaats van de zaakvoerder, op voorwaarde dat dit bij de griffie wordt aangetoond (eigendomstitel of woninghuurovereenkomst, met een door de eigenaar ondertekend attest van terbeschikkingstelling van het adres) en dat de volgende regels worden nageleefd:
- Naleving van de woninghuurovereenkomst (akkoord van de verhuurder als de zaakvoerder huurder is)
- Naleving van het reglement van mede-eigendom
- Afwezigheid van een gemeentelijke regel die professioneel gebruik op het adres verbiedt
- Activiteit die verenigbaar is met residentieel gebruik (geen lawaaierige of vervuilende activiteit, en geen ontvangst van publiek zonder vergunning)
Deze oplossing is typisch tijdelijk bij de start. Het is raadzaam over te stappen naar een handelshuurovereenkomst of een professionele domiciliëring zodra de activiteit dat rechtvaardigt, wat een verplaatsing van de zetel veronderstelt.
Waar verschijnt het adres van de zetel bij de inschrijving?
Het adres van de zetel staat vermeld:
- In de statuten (verplichte clausule)
- In het inschrijvingsdossier dat bij de griffie van de handelsrechtbank wordt ingediend, samen met het bewijs van adres (geregistreerde huurovereenkomst, eigendomstitel of domiciliëringsovereenkomst met het RC-uittreksel van de domiciliëringsverstrekker); de volledige lijst staat in de documenten om een vennootschap in Marokko in te schrijven
- Op het uittreksel uit het handelsregister (model J) en op het attest van fiscale identificatie afgeleverd door de DGI (fiscaal identificatienummer, ICE toegekend met toepassing van decreet 2-11-63, bedrijfsbelasting)
- In het CNSS-aansluitingscertificaat (Dahir 1-72-184 van 27 juli 1972), afgeleverd bij de aansluiting van de onderneming bij de CNSS
De bestaansaangifte (déclaration d'existence) bij de DGI (artikel 148 CGI) moet binnen 30 dagen na de oprichting gebeuren. Wet 88-17 maakt het mogelijk alle oprichtingsformaliteiten op afstand te vervullen: met Charikaty bezorgt u uw bewijs van adres online, dienen wij het dossier in bij de betrokken administraties en bezorgen wij u uw RC-uittreksel en uw identificatienummers.
Wordt het adres van de zetel door de administraties gecontroleerd?
| Administratie | Typische controle |
|---|---|
| Griffie van de handelsrechtbank | Samenhang tussen statuten, huurovereenkomst, titel of domiciliëringsovereenkomst bij de inschrijving en bij de wijzigingen |
| DGI | Bestaansaangifte (artikel 148 CGI), aangifte van verplaatsing (artikel 149 CGI); bezoeken ter plaatse mogelijk |
| CNSS | Controle van het adres van de werkgever bij de aansluiting |
| Office des Changes | Controle van de verblijfplaats voor internationale verrichtingen en buitenlandse investeringen |
| Gemeente | Conformiteit met het gemeentelijk reglement en afgifte van de exploitatievergunning wanneer die vereist is |
Een fictief of niet-conform adres kan leiden tot de weigering of de doorhaling van de inschrijving, evenals tot fiscale naheffingen en strafrechtelijke sancties bij bewezen fraude.
Hoe verplaatst u de maatschappelijke zetel?
De verplaatsing van de zetel is een statutenwijziging die het volgende veronderstelt:
- Beslissing van het bevoegde orgaan: vennoten die ten minste drie vierde van de aandelen vertegenwoordigen voor de SARL (artikel 75, Wet 5-96), buitengewone algemene vergadering voor de SA (Wet 17-95), orgaan aangewezen door de statuten voor de SAS
- Bijwerking van de statuten
- Wijzigende inschrijving in het handelsregister (Wet 15-95), bij de handelsrechtbank van de nieuwe zetel in geval van verandering van stad
- Bekendmaking in een krant voor wettelijke aankondigingen en in het Staatsblad (Bulletin Officiel)
- Aangifte van de verplaatsing bij de DGI binnen 30 dagen (artikel 149 CGI)
- Bijwerking bij de CNSS, de bank en de partners
Met Charikaty verlopen de opstelling van de akten, de elektronische handtekening, de neerlegging ter griffie en de wettelijke bekendmakingen online. Het detail van de formaliteiten staat in de gids over de verplaatsing van de maatschappelijke zetel naar een andere stad.
Hoelang moet u de bewijsstukken van de zetel bewaren?
De statuten, huurovereenkomsten, titels, domiciliëringsovereenkomsten, notulen (PV) van vergaderingen, RC-uittreksels en wijzigingsberichten worden 10 jaar bewaard (artikel 211 CGI; Wet 9-88), op papier of op een elektronische drager.
Hoe vereenvoudigt Charikaty de vestiging van de maatschappelijke zetel?
Dit hebt u nodig om uw maatschappelijke zetel te vestigen: een werkelijk adres in Marokko en een bewijsstuk (handelshuurovereenkomst, eigendomstitel of domiciliëringsovereenkomst). Charikaty is een privaat Marokkaans legaltechplatform dat gespecialiseerd is in de oprichting en de compliance van vennootschappen, waarmee u alles online doet. Als u geen lokalen hebt, biedt onze domiciliëringsdienst u, samen met onze partner-domiciliëringsverstrekkers, een zeteladres aan dat in overeenstemming is met Wet 89-17. Wij helpen u het passende adreskanaal te kiezen (huurovereenkomst, eigendom of domiciliëring), stellen uw statuten op met geavanceerde elektronische handtekening (Wet 43-20) en dienen vervolgens uw inschrijvingsdossier in bij de griffie van de handelsrechtbank, de DGI en de CNSS. Met Charikaty zijn al meer dan 250 vennootschappen opgericht. U volgt elke stap online, of u nu in Marokko of in het buitenland bent.
FAQ: Adres en maatschappelijke zetel
Moet de maatschappelijke zetel verplicht een eigen kantoor zijn?
Nee, de maatschappelijke zetel hoeft geen eigen kantoor te zijn: de wet vereist een in Marokko gevestigde zetel, die kan voortvloeien uit een handelshuurovereenkomst (Wet 49-16), een eigendom of een commerciële domiciliëring (Wet 89-17).
Is domiciliëring wettelijk?
Ja, domiciliëring is wettelijk onder de regeling van Wet 89-17 (artikelen 544-1 tot 544-11 van het Wetboek van Koophandel). De domiciliëringsverstrekker moet ingeschreven zijn in het handelsregister, een schriftelijke overeenkomst ondertekenen en voor elke gedomicilieerde onderneming een dossier bijhouden.
Kan ik mijn woonplaats als maatschappelijke zetel gebruiken?
De woonplaats van de zaakvoerder kan als maatschappelijke zetel dienen, onder voorbehoud van de woninghuurovereenkomst, het reglement van mede-eigendom en het gemeentelijk reglement, met een bewijs van adres dat door de griffie wordt aanvaard. Deze oplossing is vooral geschikt voor de startfase.
Welke documenten moeten bij het inschrijvingsdossier worden gevoegd?
Voor de zetel moet naargelang het geval een geregistreerde huurovereenkomst (Wet 49-16), een eigendomstitel of een domiciliëringsovereenkomst (Wet 89-17) worden gevoegd, naast de standaardstukken (statuten, negatief certificaat van het OMPIC, CIN of paspoort van de vennoten en de zaakvoerder).
Wordt het adres van de zetel gecontroleerd?
Ja, het adres van de zetel wordt gecontroleerd door de griffie bij de inschrijving en, in voorkomend geval, door de DGI en de gemeente tijdens het bestaan van de vennootschap.
Wat gebeurt er bij een fictief adres?
Een fictief zeteladres leidt tot de weigering of de doorhaling van de inschrijving, een fiscale naheffing en strafrechtelijke sancties bij bewezen fraude.
Gerelateerde artikelen
Richt uw vennootschap op met Charikaty
Charikaty helpt u het adres van uw zetel te kiezen (huurovereenkomst Wet 49-16, eigendom of domiciliëring Wet 89-17) en verzorgt uw inschrijving volledig online: statuten, elektronische handtekening, neerlegging ter griffie, fiscale identificatienummers en aansluiting bij de CNSS.
- 100% online
- MRE-vriendelijk
- WhatsApp-support 24/7WhatsApp-support
