Wat is het handelsregister in Marokko en waarvoor dient het in 2026?

Volgens artikel 27 van het Wetboek van Koophandel bestaat het handelsregister uit lokale registers, bijgehouden door de griffie (secrétariat-greffe) van de bevoegde rechtbank (art. 28), en een centraal register dat door het OMPIC wordt bijgehouden (art. 31). Artikel 37 legt het beginsel vast:

Het handelsregister is:

• Openbaar: iedereen kan een gewaarmerkt uittreksel of een attest van niet-inschrijving verkrijgen (art. 29)
• Verplicht: op straffe van een boete (art. 62)
• Gedecentraliseerd: elke griffie houdt het register van haar rechtsgebied bij
• Gecentraliseerd: het OMPIC brengt alle lokale inschrijvingen samen
• Tegenwerpelijk: alleen de feiten en akten die regelmatig zijn ingeschreven, zijn tegenwerpelijk aan derden (art. 61)

✅ Wettelijke bekendmaking: de identiteit en de bestuurders van ondernemingen bekendmaken ✅ Bescherming van de naam: een ingeschreven maatschappelijke naam (dénomination) kan niet meer aan een andere onderneming worden toegekend ✅ Bewijs: de ingeschreven persoon wordt vermoed handelaar te zijn (art. 58) ✅ Traceerbaarheid: wijzigingen van zaakvoerder (gérant), zetel, kapitaal of activiteit volgen ✅ Identificatie: het RC-nummer staat, samen met het ICE en het IF, op de documenten van de onderneming

Volgens artikel 37 van het Wetboek van Koophandel:

Handelaars-natuurlijke personen, Marokkaans of buitenlands, die gewoonlijk een handelsactiviteit uitoefenen. De industriële of ambachtelijke activiteit behoort tot de handelsactiviteiten (art. 6); een ambachtsman valt dus in beginsel hieronder, tenzij hij onder het statuut van auto-entrepreneur (zelfstandige) valt.

Handelsvennootschappen:

• SARL / SARL AU, SNC en commanditaire vennootschappen (Wet 5-96)
• SA (Wet 17-95)
• SAS (Wet 5-96, gewijzigd en aangevuld bij Wet 19-20)

Overige: bijkantoren en agentschappen van Marokkaanse of buitenlandse ondernemingen (in het RC van de plaats van het bijkantoor), economische samenwerkingsverbanden (groupements d'intérêt économique) (Wet 13-97).

❌ Vrije beroepen (advocaten, artsen, architecten): burgerlijke activiteiten, inschrijving bij hun orde en bij de DGI ❌ Auto-entrepreneurs (Wet 114-13): vrijgesteld, ingeschreven in het nationaal register van de auto-entrepreneur ❌ Coöperaties: specifiek register (Wet 112-12) ❌ Verenigingen: dahir van 15 november 1958

• Termijn: 3 maanden vanaf de opening van de vestiging (natuurlijke persoon), de oprichting (vennootschap) of de oprichting (bijkantoor) (art. 75)
• Niet-inschrijving: boete van 1.000 tot 5.000 MAD als de ingebrekestelling gedurende een maand zonder gevolg blijft (art. 62), daarna twee maanden om te regulariseren (art. 63)
• Bewust onjuiste aangifte: een maand tot een jaar gevangenisstraf en een boete van 1.000 tot 50.000 MAD, of een van deze straffen (art. 64)

De regels voor het bijhouden worden vastgesteld bij decreet nr. 2-96-906 van 18 januari 1997; de handelsgerechten bij Wet nr. 53-95.

Een vennootschap schrijft zich in bij de griffie van het rechtsgebied van haar maatschappelijke zetel (siège social). Het exacte rechtsgebied van elke rechtbank wordt bij decreet vastgesteld; bij twijfel stelt Charikaty vast welke griffie bevoegd is. De bijzondere gevallen worden toegelicht in waar u een vennootschap in Marokko inschrijft.

Zorg er voordat u een dossier indient voor dat:

• Uw negatief certificaat van het OMPIC (vereist door art. 74) geldig is: u kunt zich inschrijven zodra het is afgeleverd, aangezien de maatschappelijke naam binnen de 90 dagen geldigheid ervan in het RC moet worden ingeschreven, zo niet is een nieuwe aanvraag nodig
• Uw maatschappelijke naam exact zo vermeld staat als op het certificaat; een verschil kan leiden tot een rechtzetting of een weigering
• Uw zetel is aangetoond (huurovereenkomst, eigendomsbewijs of domiciliëringsovereenkomst, art. 544-1 e.v.)
• Uw statuten (statuts) zijn ondertekend en binnen 30 dagen bij de DGI geregistreerd (art. 128 CGI)
• Het kapitaal is gestort op een geblokkeerde rekening (compte bloqué) als de SARL meer dan 100.000 MAD kapitaal heeft, en altijd voor een SA

Het dossier bevat met name het negatief certificaat, de ondertekende en geregistreerde statuten, de identiteitsdocumenten van de vennoten en bestuurders, het bewijs van de zetel, het attest van bedrijfsbelasting (art. 76) en de aangifte tot inschrijving met de vermeldingen van art. 45, plus stukken die eigen zijn aan bepaalde situaties: attest van blokkering van de middelen (SARL met een kapitaal van meer dan 100.000 MAD, en SA), verslag van de inbrengrevisor (commissaire aux apports) (inbreng in natura, altijd in een SA) en notulen (PV) van de oprichtingsvergadering (SA). De volledige lijst, per vennootschapsvorm en per profiel van vennoot, staat in de documenten om een vennootschap in Marokko in te schrijven.

Met Charikaty bezorgt u deze stukken online en zorgen wij voor de rest. Vennoten die Marokkanen in het buitenland (MRE) of buitenlanders zijn, ondertekenen elektronisch vanuit het buitenland, zonder gelegaliseerde volmacht.

Het dossier wordt elektronisch ingediend (Wet 88-17), zonder verplaatsing en toegankelijk voor MRE, of aan het loket van de griffie, met gelegaliseerde handtekeningen en verplaatsingen. De termijn van elke wijze en van elke stap wordt toegelicht in de termijn voor de inschrijving van een vennootschap in Marokko.

De kosten voor indiening en inschrijving bij de griffie bedragen ongeveer 1.200 MAD, plus kopieën en uittreksels.

💡 Tip: de elektronische weg berust op de geavanceerde elektronische handtekening (signature électronique avancée) (Wet 43-20), het aanbevolen niveau voor vennootschapsakten.

De griffier controleert de geldigheid van het negatief certificaat, de conformiteit van de maatschappelijke naam, de volledigheid van de stukken, de ondertekening van de statuten door alle vennoten en de samenhang van de gegevens.

Mogelijk resultaat:

• ✅ Aanvaarding: inschrijving en toekenning van het RC-nummer
• ⚠️ Verzoek om aanvulling: ontbrekend stuk of inconsistentie
• ❌ Weigering: betwistbaar bij de voorzitter van de rechtbank (art. 78)

Binnen de maand na de inschrijving wordt een oprichtingsbericht bekendgemaakt in een krant voor wettelijke aankondigingen (JAL) en in het Staatsblad (Wet 5-96, art. 96; Wet 17-95, art. 30 e.v.). Beide bekendmakingen zijn vereist; hun totale kostprijs bedraagt van enkele honderden tot ongeveer 1.500 MAD, afhankelijk van de lengte van de aankondiging. Het verloop ervan wordt toegelicht in de wettelijke bekendmaking in de JAL en in het Staatsblad.

• Het uittreksel uit het handelsregister met uw RC-nummer
• Het fiscaal identificatienummer (identifiant fiscal, IF) en de bedrijfsbelasting, afgeleverd door de DGI
• Het ICE (gemeenschappelijk ondernemingsnummer, Identifiant Commun de l'Entreprise, 15 cijfers), toegekend door de DGI
• De aansluiting van de vennootschap bij de CNSS, verkregen bij de oprichting (de aangifte van de werknemers wordt verplicht vanaf de eerste aanwerving)

Deze documenten dienen om een zakelijke rekening te openen of het kapitaal vrij te geven, conforme facturen uit te reiken, contracten te ondertekenen en uw administratieve stappen te zetten. De toekenning van het ICE wordt toegelicht in het gemeenschappelijk ondernemingsnummer (ICE) in Marokko.

Het RC-nummer is een volgnummer dat door de lokale griffie wordt toegekend, altijd vermeld samen met de stad van de rechtbank:

RC Casablanca nr. 123456

• Uniek binnen elk lokaal register
• Stabiel bij wijzigingen (zaakvoerder, kapitaal, doel)
• Uitzondering: een verplaatsing van de zetel naar het rechtsgebied van een andere rechtbank leidt tot een nieuwe inschrijving, dus tot een nieuw nummer
• Te vermelden op facturen en handelsdocumenten, samen met het ICE en het IF

Het uittreksel vermeldt de inschrijvingen van de onderneming en haar RC-nummer. Iedereen kan het bij de griffie verkrijgen in de vorm van een gewaarmerkt uittreksel, of een attest van niet-inschrijving aanvragen (art. 29); het OMPIC maakt het ook mogelijk bepaalde gegevens van het centraal register online te raadplegen.

Voor een vennootschap bevat de aangifte met name (art. 45 en 46):

✅ Identiteit: maatschappelijke naam, rechtsvorm, nummer en datum van inschrijving ✅ Zetel: adres, bijkantoren en vestigingen ✅ Bestuur: zaakvoerders, bestuurders, personen die de vennootschap kunnen verbinden ✅ Activiteit: maatschappelijk doel en daadwerkelijk uitgeoefende activiteit ✅ Kapitaal: bedrag, vennoten (SARL en personenvennootschappen), datum en nummer van de neerlegging van de statuten

Daarbij komen de geëxploiteerde octrooien en merken en de rechterlijke beslissingen tot ontbinding, nietigheid of met betrekking tot moeilijkheden van de onderneming. Voor een handelaar-natuurlijke persoon, zie artikel 42.

Deze gegevens zijn voor iedereen toegankelijk via een uittreksel. Bepaalde vermeldingen worden in de uittreksels weggelaten, zoals een doorgehaalde inpandgeving (art. 77).

Elke wijziging van een ingeschreven feit geeft aanleiding tot een wijzigende inschrijving (art. 50), aan te vragen binnen de maand na de akte (art. 75):

1. Besluit van de vennoten (SARL: 3/4 van de aandelen, art. 75 Wet 5-96; SA: buitengewone algemene vergadering [AGE]; SAS: volgens de statuten)
2. Registratie van het PV bij de DGI
3. Indiening van de wijzigende aangifte bij de griffie
4. Bekendmaking in de JAL en in het Staatsblad
5. Aangifte bij de DGI binnen 30 dagen (art. 149 CGI) en bijwerking bij de CNSS

Kosten: griffie- en bekendmakingskosten. Met Charikaty verlopen de opstelling van de akten, de elektronische handtekening, de indiening bij de griffie en de wettelijke bekendmakingen online.

De doorhaling (radiation) vindt plaats bij stopzetting van de activiteit, overlijden van de handelaar of ontbinding (dissolution) (art. 51):

❌ Vervroegde ontbinding: 3/4 van de aandelen in een SARL, 2/3 van de stemmen in de AGE van een SA ❌ Afgesloten gerechtelijke vereffening ❌ Verstrijken van de statutaire duur ❌ Fusie of overneming ❌ Ambtshalve doorhaling in de gevallen waarin het Wetboek van Koophandel voorziet

Procedure: besluit tot ontbinding en benoeming van een vereffenaar, bekendmaking en inschrijving in het RC, vereffening (liquidation), goedkeuring van de slotrekeningen, aanvraag tot doorhaling bij de griffie, vervolgens aangifte van stopzetting bij de DGI binnen 45 dagen (art. 150 CGI) en uitschrijving bij de CNSS.